Avrupa’nın Akdeniz kıyılarında ve dünyanın pek çok bölgesinde her yıl binlerce hektar orman yangınlarla yok olurken, modern teknolojilerin yanı sıra binlerce yıllık bir yöntem yeniden gündeme geldi: Keçilerle yangın önleme planı.
İspanya’nın Katalonya bölgesinde, Avrupa Birliği finansmanıyla başlatılan pilot projede yaklaşık 300 keçiden oluşan sürüler, kuru çalıları, dikenli ve yanıcı bitkileri yiyerek orman altı bitki örtüsünü temizliyor. Bu doğal temizlik, yangın riskini ciddi oranda düşürürken, yangınların yayılmasını da engelliyor.
Katalonya’da yangın sayısı düştü
Proje kapsamında göçebe çobanlar Francesc Teixido ve Pedro Alba, keçi sürülerini stratejik bölgelere yönlendirerek orman altındaki kuru otları temizliyor. Teixido keçilerle çalışmayı bir tutku olarak tanımlarken, Alba pandemi döneminde müzik kariyerini bırakıp keçi yetiştiriciliğine başladı.
Katalonya bölgesel yönetiminin desteğiyle geçen yıl aşırı kuraklığa rağmen orman yangınlarının sayısında belirgin bir düşüş yaşandığı bildirildi. Keçilerin temizlediği alanlarda, yangının başlamasına neden olabilecek kuru bitki örtüsünün büyük ölçüde ortadan kalktığı gözlendi.
Dünyada farklı ülkeler de uyguluyor
ABD’nin California eyaletinde şirketler, her yıl yüz binlerce hektar orman kaybına yol açan yangınlarla mücadele için keçilerle kontrollü otlatma anlaşmaları yapıyor. Portekiz’de nesli tükenme tehlikesi altındaki Garrano atları, Kanada’da ise inekler benzer amaçlarla kullanılıyor.
Belediyeler, çobanlara ot temizliği karşılığında ödeme yaparken, keçi sütü de doğal aromasıyla peynir üreticilerinin ilgisini çekiyor. Ancak keçi yetiştiricileri, bürokratik işlemlerin hâlâ en büyük engel olduğunu belirtiyor.
Türkiye’de de gündemde
Türkiye’de artan orman yangınlarıyla birlikte küçükbaş hayvanların yangınla mücadeledeki rolü daha çok konuşulmaya başladı. Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) Genel Başkanı Nihat Çelik, koyun ve keçilerin kuru ot ve yabani bitkileri temizleyerek yangına neden olabilecek materyalleri ortadan kaldırdığını vurguladı.
Hayvan yetiştiricileri, yangın riski yüksek bölgelerde planlı otlatma uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiğini savunuyor. Uzmanlara göre, doğanın binlerce yıldır kullandığı bu yöntem, hem çevreci hem de düşük maliyetli bir yangın önleme modeli sunuyor.