Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), uzun süredir gündemde olan ortak para birimi “eko” için çalışmalarını hızlandırdı. Böylece Fransa sömürge döneminden bu yana kullanılan 80 yıllık CFA Frangı’nın yerini, bölgesel ekonomik bağımsızlığı simgeleyen bir para birimi alacak. ECOWAS’ın 50. kuruluş yılı dolayısıyla Nijerya’nın başkenti Abuja’da düzenlenen etkinliklerde, ekonomik bütünleşmeye yönelik mesajlar dikkat çekti.
“Eko”, Batı Afrika’da ekonomik bağımsızlığın simgesi olabilir mi?
Etkinlikte konuşan Nijerya Dışişleri Bakanı Yusuf Maitama Tuggar, tek para biriminin sadece sembolik değil aynı zamanda ekonomik entegrasyon açısından da stratejik bir adım olduğunu vurguladı. Tuggar, “Eko’nun benimsenmesi süreci devam ediyor ve bu süreç sadece para politikasıyla değil, bölge ülkelerinin makroekonomik reformlara yönelmesiyle mümkün olabilir” dedi.
Hangi kriterler “eko” için engel teşkil ediyor?
Tuggar, tek para biriminin hayata geçmesi için gerekli olan “yakınsama kriterlerine” henüz hiçbir ECOWAS üyesinin tam anlamıyla ulaşamadığını ifade etti. Örneğin Nijerya, bu kriterleri sağlamak amacıyla makroekonomik reformlara ağırlık veriyor. Kriterler arasında kamu borç stokunun gayri safi yurtiçi hasılaya oranı, enflasyon oranları ve döviz rezervleri gibi göstergeler bulunuyor.
Ortak para birimi yeterli mi? Ortak pazar da gündemde
“Eko”nun bölgesel entegrasyon için önemli olduğunu vurgulayan Tuggar, bununla sınırlı kalmayacaklarını ve ortak pazar ile gümrük birliği çalışmalarının da devam ettiğini dile getirdi. Tuggar, “Tek para birimi, sadece ekonomik değil, siyasi işbirliğinin de anahtarı olabilir. Bu adımla birlikte bölgesel ticaretin önündeki engelleri kaldırmayı hedefliyoruz” diye konuştu.
“Eko” neden yıllardır erteleniyor?
ECOWAS, 2019 yılında “eko”yu resmi para birimi olarak benimsemeye karar vermişti. Ancak o tarihten bu yana bölgedeki siyasi istikrarsızlıklar, yüksek enflasyon, dış borç baskıları ve COVID-19 gibi küresel krizler süreci sekteye uğrattı. 2023 yılında gerçekleştirilen ECOWAS Zirvesi’nde de “eko”, öncelikli gündem maddeleri arasında yer almış ancak uygulamaya geçilememişti.
Fransa etkisinden kurtuluş mu, yeni bir belirsizlik mi?
Uzun yıllardır Fransa’nın kontrolünde olan CFA Frangı'nın kaldırılması, özellikle bağımsızlık arayışındaki birçok Batı Afrika ülkesi tarafından olumlu karşılanıyor. Ancak bazı uzmanlar, “eko”nun henüz tam olgunlaşmamış ekonomik sistemlerde uygulanmasının yeni riskler yaratabileceği konusunda uyarıyor.
ECOWAS’ın 50. yılı: Geçmişin muhasebesi, geleceğin inşası
Abuja’daki kutlamalarda sadece bir dönüm noktası değil, aynı zamanda topluluğun temel ilkelerine bağlılığın altı çizildi. Tuggar, 50. yıl etkinliklerini, ECOWAS’ın barış, işbirliği ve kalkınma vizyonunun yeniden teyidi olarak tanımladı.