Anayasa Mahkemesi (AYM), boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen kişilere bağlanan gelir ve aylıkların kesilmesini, ayrıca yapılan ödemelerin geri alınmasını öngören düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi. Yüksek Mahkeme, İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi'nin iptal başvurusunu reddederek mevcut düzenlemenin yürürlükte kalmasına hükmetti.
İptal talebi reddedildi
Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi, görülmekte olan bir dava kapsamında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla AYM'ye başvurdu.
Başvuruda, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun eksik araştırma yapması halinde bu eksikliğin mahkemeler tarafından giderilmesinin yargının idarenin yerine geçmesine yol açtığı ve düzenlemenin özel hayata saygı hakkını ihlal ettiği ileri sürüldü.
AYM düzenlemenin açık ve net olduğunu değerlendirdi
Anayasa Mahkemesi ise söz konusu hükmün hangi durumlarda gelir ve aylıkların kesileceğini açık, anlaşılır ve tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlediğini belirtti.
Kararda, haksız yere yapılan ödemelerin hangi usullerle geri alınacağının da kanunda açık biçimde yer aldığı vurgulanarak, mülkiyet hakkına getirilen sınırlamanın "kanunilik" şartını karşıladığı ifade edildi.
Amaç kamu kaynaklarının korunması
Yüksek Mahkeme gerekçesinde, boşanan eş ve çocuklara gelir ya da aylık bağlanmasının temel amacının, eş desteğinden yoksun kalan hak sahiplerinin sosyal güvenlik kapsamında korunması olduğunu hatırlattı.
Buna karşılık, boşanmasına rağmen eski eşiyle fiilen birlikte yaşamaya devam eden ve eş desteğinden fiilen yararlanan kişilere ödeme yapılmasının sosyal güvenlik sisteminin amacıyla bağdaşmadığına dikkat çekildi. Kararda, bu tür uygulamaların önlenmesiyle hem hakkın kötüye kullanılmasının engellenmesinin hem de kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasının hedeflendiği belirtildi.
Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine vurgu yapıldı
AYM, düzenlemenin sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlamaya yönelik meşru bir amaca hizmet ettiğini değerlendirdi.
Kararda, kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında getirilen bu sınırlamanın, kamu yararı doğrultusunda gerekli olduğu belirtilerek iptal isteminin reddine karar verildi. Böylece boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen kişilerin gelir ve aylıklarının kesilmesine ilişkin mevcut uygulama yürürlükte kalmış oldu.