Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, 26 Şubat 2026’da Ankara Vilayetler Evi’nde düzenlenen iftar programında yaptığı açıklamada, 2026 yılı Eylül ayı itibarıyla yapay zekâ uygulamalarının devreye alınacağını duyurdu. Özkaya, ilk aşamada bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesi süreçlerinde yapay zekâdan yararlanılacağını söyledi.
Teknolojik dönüşümün hak arama yollarının etkinliğini artırmayı hedeflediğini belirten Özkaya, yapay zekânın hukuki karar mercii olmayacağını, yalnızca raportörlere hazırlık aşamasında destek sunacağını vurguladı.
İlk aşama bireysel başvurular olacak
Özkaya, yapay zekâ uygulamasının ilk etapta bireysel başvuru dosyalarında kullanılacağını açıkladı. Buna göre sistem, başvuru formlarını okuyarak özetleyecek ve içeriklerine göre kategorize edecek. Üretilen çıktılar raportörler tarafından kontrol edilecek ve doğrulama sürecinden geçirilecek.
Başkan Özkaya, yapay zekâya hukuki değer atfedilmeyeceğinin altını çizdi. Dosyanın esasına ilişkin “ihlal var mı yok mu” değerlendirmesinin tamamen insan unsurunda kalacağını belirten Özkaya, sistemin yalnızca ilk inceleme aşamasında destek sağlayacağını ifade etti.
Başvuru ve karar istatistikleri paylaşıldı
Özkaya’nın verdiği bilgilere göre, 1 Ekim 2025’ten itibaren bireysel başvurular elektronik ortamda ve UYAP Avukat Portalı üzerinden yapılabiliyor. Bu tarihten bu yana 6 bin 686 bireysel başvuru elektronik sistem üzerinden alındı.
2025 yılı boyunca Anayasa Mahkemesine 64 bin 321 bireysel başvuru yapılırken, 71 bin 175 başvuru sonuçlandırıldı. 23 Eylül 2012’den 31 Aralık 2025’e kadar ise toplam 714 bin 774 başvuru yapıldığı, bunların yüzde 87,2’sine karşılık gelen 623 bin 88 başvurunun karara bağlandığı açıklandı.
İhlal kararları ve iş yükü
2025 yılında karara bağlanan dosyaların 5 bin 268’inde ihlal kararı verildi. 2012–2025 döneminde toplam ihlal kararı sayısı 84 bin 519 olarak kaydedildi. Bu ihlallerin 56 bin 443’ü makul sürede yargılanma hakkına, 28 bin 76’sı ise diğer temel haklara ilişkin oldu.
Özkaya, makul süre ihlalleri hariç tutulduğunda ihlal oranının yaklaşık yüzde 3,9 olduğunu belirterek, Anayasa Mahkemesinin bir “süper temyiz mercii” gibi çalışmadığını ifade etti. Verilen ihlal kararlarının yüzde 99,7’sinin gereğinin yerine getirildiği bilgisi de paylaşıldı.
Norm denetimi ve siyasi parti dosyaları
Norm denetimi kapsamında 2025’te 277 başvuru yapılırken, 278 dosya karara bağlandı. 2012’den bu yana toplam 2 bin 328 iptal ve itiraz başvurusu yapıldığı, 2 bin 322’sinin sonuçlandırıldığı açıklandı. 2025 sonu itibarıyla 114 dosyanın derdest olduğu bildirildi.
Siyasi parti kapatma davalarına ilişkin derdest dosya sayısının ise 5 olduğu açıklandı. Yüce Divan yargılamalarına dair olarak da 2025 sonu itibarıyla derdest dosya kalmadığı belirtildi.
Yapay zekâ ikinci aşamada öneri sunacak
Özkaya, ikinci aşamada yapay zekânın dosyaların kategorize edilmesi ve benzer kararlarla ilişkilendirilmesi noktasında öneriler sunabileceğini söyledi. Sistem, geçmiş içtihatlardan hareketle benzer dosyalar hakkında öneri üretebilecek ancak bu öneriler yine insan denetiminden geçirilecek.
Eylül 2026 hedefi doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü belirten Özkaya, yapay zekânın yalnızca yardımcı araç olacağını ve nihai hukuki değerlendirmenin tamamen mahkeme üyeleri ve raportörler tarafından yapılacağını ifade etti.