Güncel

Aylarca tazeliğini koruyordu: Tandırın vazgeçilmezi tarihe karışıyor

Çorum mutfağının en önemli geleneksel ürünlerinden biri olan yufka ekmeği, yalnızca un, su ve tuz kullanılarak hazırlanan mayasız hamurun sac üzerinde pişirilmesiyle yapılıyor. İmece usulü ile yapılan yufka ekmek de yavaş yavaş tarihe karışıyor. Eskiden tandırlarda yapılan yufka ekmekler artık sadece köylerde şehir merkezinde de saclarda hazırlanıyor.

Abone Ol

Özellikle sonbahar aylarında aileler ve komşuların bir araya gelerek imece usulüyle hazırladığı yufka ekmeği, doğru şekilde muhafaza edildiğinde 3 ila 6 ay boyunca tazeliğini koruyabiliyor.

Hamur mayasız hazırlanıyor

Çorum yufka ekmeğinin yapımında elenmiş buğday unu, su ve tuz dışında herhangi bir malzeme kullanılmıyor. Maya ilave edilmeyen hamur, genellikle kışlık ihtiyacı karşılayacak miktarda büyük teknelerde yoğruluyor. Kulak memesi kıvamından biraz daha sert hazırlanan hamur, pürüzsüz hale geldikten sonra bezeler yapılarak üzeri örtülüyor ve dinlenmeye bırakılıyor.

Tandır evlerinde sac hazırlanıyor

Yufka yapımının en önemli aşamalarından biri de tandırın hazırlanması oluyor. Çorum'da bu işleme ev sahipliği yapan bölüme "tandır" ya da "tandır evi" adı veriliyor. Ocağa odun veya çalı çırpı yerleştirilerek ateş yakılıyor, üzerine büyük dışbükey demir sac yerleştiriliyor. Sacın sürekli uygun sıcaklıkta kalması için ateş harlı değil, köz kıvamında tutuluyor.

İmece usulüyle hazırlanıyor

Yufka yapımı, Çorum'da uzun yıllardır imece kültürüyle gerçekleştiriliyor. Kadınlar iş bölümü yaparak üretimi birlikte sürdürüyor.

Hamurdan eşit büyüklükte bezeler hazırlanırken, diğer grup "senit" adı verilen ahşap yer sofrasında oklava yardımıyla hamuru incecik açıyor. Açılan yufkalar uzun ahşap pişirme çubuğuyla sıcak sac üzerine seriliyor. Her iki yüzü hafif pembeleşinceye kadar çevrilerek pişirilen ekmekler, kısa sürede hazır hale geliyor.

Aylarca bozulmadan saklanabiliyor

Sacdan alınan sıcak yufkalar temiz bezlerin üzerine üst üste diziliyor. Havayla temas ederek tamamen kuruyan ekmekler, "kater" adı verilen şekilde kule biçiminde istifleniyor. Serin ve kuru ortamlarda muhafaza edilen yufka ekmekleri 3 ila 6 ay boyunca bozulmadan saklanabiliyor.

Su serpilerek yeniden yumuşatılıyor

Tüketileceği zaman kuru yufkaların üzerine hafifçe su serpilerek temiz bir bez arasında yaklaşık 10-15 dakika dinlendiriliyor. Böylece yeniden yumuşayan yufka ekmeği; çorbaların, et yemeklerinin ve yöresel lezzetlerin yanında tüketiliyor. Tulum peyniri ve tereyağı ile dürüm yapılarak da sofralarda yerini alıyor.

Tandırın vazgeçilmez lezzetleri

Çorum'da tandır kültürü yalnızca yufka ekmeğiyle sınırlı kalmıyor. Aynı sac üzerinde katmer, bazlama ve yanıç gibi yöresel ürünler de pişirilerek geleneksel mutfak kültürü yaşatılmaya devam ediyor. Yufka ekmeği ise hem uzun raf ömrü hem de imece geleneğini yaşatması nedeniyle Çorum'un en önemli gastronomi değerleri arasında gösteriliyor.