DİSK Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) hazırladığı Ücret Kayıpları Raporu’na göre, 2026 yılının ilk 8 ayında enflasyon ve vergilerin kayıtlı işçilerin ücretlerinde yol açtığı toplam kayıp en az 1 trilyon 863 milyar liraya ulaştı. Raporu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı önünde açıklayan DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, ağustos ayında çalışanların ayın yaklaşık 14 gününü enflasyon, vergi ve kesintiler nedeniyle oluşan kayıplara çalıştığını savundu.
Basın açıklamasına DİSK Genel Sekreteri Tayfun Görgün, DİSK Genel Başkan Yardımcısı Remzi Çalışkan, DİSK Yönetim Kurulu Üyesi Şükret Sevgener ve DİSK İç Anadolu Bölge Temsilcisi Birgül Kaya da katıldı. Çerkezoğlu, yüksek enflasyonun yanı sıra vergi sisteminin de çalışanların satın alma gücünü gerilettiğini belirterek ücret politikalarının yeniden ele alınması çağrısında bulundu.
Ücret kaybının 1 trilyon 863 milyar liraya ulaştığı hesaplandı
Çerkezoğlu, DİSK-AR’ın yaklaşık bir buçuk yıldır ücretlerde enflasyon ve vergiler nedeniyle yaşanan kayıpları aylık olarak hesapladığını söyledi. Raporda yalnızca kayıtlı işçilerin ücretleri üzerinden yapılan hesaplamada, 2026’nın ocak-ağustos dönemindeki toplam kaybın en az 1 trilyon 863 milyar lira olduğu belirtildi.
DİSK Genel Başkanı, yüksek enflasyonun ücretlerin reel değerini düşürdüğünü, artan vergi yükünün ise kaybı daha da büyüttüğünü savundu. Çerkezoğlu, ortaya çıkan tutarın çalışanların alım gücü ve hane bütçeleri üzerindeki baskının boyutunu gösterdiğini ifade etti.
DİSK-AR geçen yıla göre yüzde 56 artış hesapladı
Rapora göre çalışanların enflasyon ve vergilerden kaynaklanan ücret kaybı, geçen yılın ağustos ayıyla karşılaştırıldığında yüzde 56 arttı. Çerkezoğlu, ücretlerin genellikle yılda bir kez artırılmasına karşın mal ve hizmet fiyatlarının yıl boyunca yükselmeye devam etmesinin reel gelir kaybını derinleştirdiğini söyledi.
Çerkezoğlu, ağustos ayında çalışanların ayın yaklaşık 14 günlük bölümünü enflasyon, vergi ve diğer kesintiler nedeniyle oluşan kayıplara çalıştığını öne sürdü. Bu tablonun mevcut ücret ve vergi politikalarının çalışanlar üzerindeki etkisini ortaya koyduğunu savundu.
Asgari ücrette 6 bin 196 liralık kayıp hesaplandı
DİSK-AR’ın hesaplamasına göre 28 bin lira seviyesindeki asgari ücretin satın alma gücündeki kayıp, 2026’nın ilk 8 ayında 6 bin 196 liraya ulaştı. Çerkezoğlu, bu kaybın ardından asgari ücretin reel karşılığının yaklaşık 21 bin lira seviyesine gerilediğini ifade etti.
DİSK Genel Başkanı, asgari ücretin yıl içerisinde güncellenmemesini eleştirerek çalışanların yüksek enflasyon karşısında korunması gerektiğini söyledi. Çerkezoğlu, açlık sınırının 37 bin lirayı, yoksulluk sınırının ise 120 bin lirayı aştığını belirterek ücretlerin çalışanların temel ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldığını savundu.
Enflasyon hedeflerindeki revizyona dikkat çekti
Çerkezoğlu, hükümetin enflasyonun düşeceği yönündeki açıklamalarına karşın Orta Vadeli Programlarda belirlenen hedeflerin daha sonra yukarı yönlü revize edildiğini söyledi. 2026 yılı için daha önce yüzde 16 olarak belirlenen enflasyon hedefinin yüzde 28,4’e, 2027 yılı için yüzde 9 olarak açıklanan hedefin ise yüzde 21’e çıkarıldığını hatırlattı.
Yüksek enflasyonun gelir dağılımındaki bozulmayı ağırlaştırdığını savunan Çerkezoğlu, Türkiye’de yaşanan temel sorunun bir “bölüşüm krizi” olduğunu ifade etti. Çalışanların ve emeklilerin gelirlerinin fiyat artışları karşısında korunması gerektiğini belirtti.
Sendikalı çalışanların ücretlerine ilişkin dikkat çeken veri
DİSK’in açıkladığı verilere göre Türkiye’de sendikalı işçilerin oranı resmi rakamlarda yaklaşık yüzde 14 seviyesinde bulunuyor. Toplu iş sözleşmesi kapsamındaki işçilerin oranının yüzde 10, özel sektörde toplu iş sözleşmesi kapsamının ise yaklaşık yüzde 4 düzeyinde olduğu belirtildi.
Çerkezoğlu, sendikalı ve toplu iş sözleşmesi kapsamındaki çalışanların ortalama kazancının sendikasız ve toplu sözleşmesiz çalışanlardan yüzde 92 daha yüksek olduğunu söyledi. Bu nedenle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çalışanların örgütlenme, toplu sözleşme ve grev haklarını kullanabilmelerini güvence altına alması gerektiğini ifade etti.
Vergi dilimlerinin ücretler üzerindeki etkisini eleştirdi
DİSK Genel Başkanı, ücretlerdeki reel kaybın yalnızca enflasyondan kaynaklanmadığını, gelir vergisi sisteminin de çalışanların net gelirini aşağı çektiğini savundu. Vergi dilimlerinin çalışanların ücret artışlarına paralel şekilde yükselmemesi nedeniyle yıl ilerledikçe daha fazla işçinin üst gelir vergisi dilimlerine geçtiğini söyledi.
Çerkezoğlu, eylül ayı itibarıyla bazı çalışanların yüzde 27 ve yüzde 35’lik gelir vergisi dilimlerine girdiğini belirtti. Bunun ücretlerin yıl içerisinde nominal olarak aynı kalsa dahi çalışanların eline geçen net miktarın azalmasına neden olduğunu ifade etti.
Dolaylı vergilerin payının yüzde 64’e çıktığını açıkladı
Çerkezoğlu’nun aktardığı verilere göre Türkiye’de toplam vergi gelirleri içerisinde dolaylı vergilerin payı yüzde 64 seviyesine yükseldi. Mülkiyet üzerinden alınan vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payının ise yüzde 1 düzeylerine gerilediğini belirtti.
Vergi sisteminin gelir düzeyini dikkate alan daha adil bir yapıya kavuşturulması gerektiğini savunan Çerkezoğlu, düşük gelirli çalışanların üzerindeki vergi yükünün hafifletilmesi çağrısında bulundu. DİSK Genel Başkanı, ücretlerdeki kayıpların azaltılması için hem vergi sisteminde değişiklik yapılması hem de çalışanların sendikal örgütlenme ve toplu sözleşme imkanlarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.