Almanya’dan Türkiye’ye tatile gelen Böcek ailesinin art arda yaşamını yitirmesi, olayın gıda zehirlenmesi mi yoksa farklı bir kimyasal sızıntı mı olduğu sorusunu gündeme taşıdı. Dört kişilik aileden anne ve iki çocuk kısa süre içinde hayatını kaybetmiş, entübe edilen baba ise pazartesi günü yaşam savaşını kaybetmişti. Olayın ardından bütün gözler otelin ilaçlama kayıtlarına çevrildi.
Soruşturmanın son bulguları, tragedyanın merkezine “alüminyum fosfit” isimli tarımsal fumigasyonu işaret ediyor. Maddeden yayılan gazın, ailenin kaldığı odaya banyo boşluğundan ulaşmış olabileceği ihtimali tartışılıyor.
İlaçlama saatleri ve fosfin gazı şüphesi soruşturmayı yönlendiriyor
Ailenin kaldığı odadan kısa süre önce iki turistin daha benzer şikayetlerle hastaneye kaldırılması, şüpheleri otel üzerinde yoğunlaştırdı. T24’ün aktardığı bilgiye göre binanın giriş katındaki bir odada tahtakurusu için alüminyum fosfit kullanıldı ve uygulamanın aile zehirlenmeden yalnızca saatler önce yapıldığı belirlendi.
Bu bilgi, uzmanların fosfin gazının havalandırma boşluklarından diğer katlara sızabileceği yönündeki uyarılarıyla örtüşüyor. Baba Servet Böcek’in tedavisinin de bu ihtimale göre yeniden düzenlendiği belirtilmişti.
Alüminyum fosfit nasıl bir madde?
Alüminyum fosfit, formülü AlP olan yüksek toksisiteye sahip bir kimyasal bileşik. Koyu gri veya sarı tabletler su, nem ya da mide asidi ile temas ettiğinde fosfin gazı açığa çıkarıyor. Fosfin, hücrelerin oksijen kullanımını bozan ve birkaç dakika içinde ağır tabloya neden olabilen güçlü bir toksin olarak biliniyor.
Kimyasal, çoğunlukla tahıl depolarında, hububatın böceklenmesini ve kemirgen zararını önlemek için kullanılıyor. Uygulamanın kapalı alanlarda, eğitilmiş ve lisanslı profesyoneller tarafından yapılması uluslararası standartlarda zorunlu kabul ediliyor.
Uzmanlar: “Yanlış uygulama ölümcül sonuç doğurur”
TÜSODER, alüminyum fosfitin halk erişimine açık olmaması gerektiğini vurguluyor. Dernek, yanlış kullanımın “cinayete zemin hazırlayabilecek” kadar tehlikeli olduğunu belirterek binalarda yapılan ilaçlamalarda tüm katların önlem alması gerektiğini ifade ediyor.
ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) da maddeyle ilgili uluslararası kılavuzunda, ürünün su kaynaklarına yakın bölgelere uygulanmasını yasaklıyor ve gıda, yem veya içme suyu kontaminasyonuna karşı açık uyarı yapıyor. Kılavuzda ayrıca iyi havalandırılmayan alanlarda kullanımın yüksek ölümcül risk taşıdığı vurgulanıyor.
Zehirlenme nasıl gerçekleşiyor?
Fosfin gazı solunduğunda hızla akciğerlerden kana geçiyor ve mitokondrilerin oksijen kullanımını durduruyor. Bu durum dakikalar içinde şok tablosu, kalp yetmezliği, ritim bozuklukları ve çoklu organ yetmezliğine yol açabiliyor. Yutulması halinde mide bulantısı, kusma, göğüs sıkışması ve hızlı genel kötüleşme görülebiliyor.
Kapalı alan fumigasyonunda sızma olduğunda en büyük tehlike, kokusuz ve renksiz bir gaz olan fosfinin fark edilmemesi. Bu da zehirlenmenin çok kısa sürede ağır sonuçlar doğurmasına neden oluyor.
Vatandaşlar alüminyum fosfitten nasıl korunabilir?
Yetkisiz üretim ve izinsiz kimyasal kullanımının önüne geçilmesi, en kritik korunma basamağı olarak görülüyor. Uzmanlar, yalnızca lisanslı operatörlerin işlem yapması, uygulama öncesinde uyarıların yapılması ve sızıntı ihtimalinin her alanda kontrol edilmesi gerektiğini söylüyor.
Baş dönmesi, mide bulantısı, nefes darlığı gibi belirtilerin görülmesi durumunda ise temiz hava ortamına çıkmak ve acil yardım çağırmak hayati önem taşıyor. Çünkü fosfin gazı, maruziyet miktarına bağlı olarak dakikalar içinde ağır tabloya dönüşebiliyor.