Kuyumculuk sektöründe kayıt dışılık, sahtecilik ve kara para ile mücadeleyi hedefleyen yeni düzenleme ile altın alım-satım işlemlerinde nakit ödeme dönemi sona eriyor. Önümüzdeki aylarda devreye alınması planlanan Kıymetli Metal Takip Sistemi (KMTS) ile birlikte, altın ticaretine ilişkin tüm işlemler bankacılık sistemi üzerinden yürütülecek ve ayrıntılı biçimde kayıt altına alınacak.
Düzenlemenin ayrıntıları, Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın tarafından Jewellery Antalya alım heyeti fuarında gazetecilerle paylaşıldı. Yakın, sistemin sektörde köklü bir dönüşüm yaratacağını vurguladı.
KMTS ile kuyumculuk sistemi baştan aşağı değişiyor
Altın piyasasında uzun süredir gündemde olan kayıt dışılık ve sahte ürün sorununun çözümü için Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülen KMTS çalışmalarının tamamlandığı açıklandı. Sistem devreye girdiğinde, kuyumcuların çalışma usulleri köklü biçimde değişecek.
KMTS kapsamında, piyasaya sunulan tüm altınlar Darphane tarafından bandrollenecek. Bu bandrol olmadan altının basılması veya piyasaya sürülmesi mümkün olmayacak. Böylece altının kaynağından nihai satışına kadar tüm süreç izlenebilir hale gelecek.
Gramdan kiloya tüm altınlar bandrollü olacak
Burak Yakın’ın verdiği bilgilere göre bandrol uygulaması yalnızca büyük külçe altınlarla sınırlı olmayacak. Bir gramlık altınlar dâhil olmak üzere piyasadaki tüm altın türleri bu sistemin kapsamına girecek.
Bandrol üzerinde yer alan özel numara sayesinde altının hangi ülkeden geldiği, hangi firma tarafından ithal edildiği ve hangi aşamalardan geçtiği net biçimde tespit edilebilecek. Bu uygulamanın, sahte altın üretiminin ve kayıt dışı ticaretin önüne geçmesi hedefleniyor.
Nakit ödeme tamamen kalkıyor
Yeni sistemle birlikte altın alım-satım işlemlerinde nakit ödeme dönemi sona erecek. KMTS’nin devreye girmesiyle, kuyumculuk sektöründeki tüm para hareketleri yalnızca bankalar aracılığıyla yapılacak.
Altın satışı yapan kuyumcu, satıcıya mutlaka fatura kesecek ve ödeme banka hesabı üzerinden gerçekleştirilecek. Aynı şekilde vatandaşlar, altın veya bilezik satın alırken bedeli nakit olarak değil, banka transferi yoluyla ödeyecek. Böylece tüm işlemler resmi kayıt sistemine girmiş olacak.
Fatura ve banka zorunluluğu geliyor
KMTS kapsamında fatura düzenlenmesi zorunlu hale gelecek. Kuyumcuların faturasız işlem yapması mümkün olmayacak. Sistem, hem alıcıyı hem de satıcıyı kayıt altına alarak şeffaflığı artıracak.
Burak Yakın, geçiş sürecinin kademeli olacağını belirterek sektörün bu yeni yapıya uyum sağlaması için belirli bir takvim izleneceğini ifade etti. Amaç, ani bir geçişle piyasada aksama yaşanmaması.
Altın bozdurup ev alana kaynak sorgusu
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri de kaynak sorgulaması olacak. Yakın, bu uygulamanın kara para ile mücadelede kritik rol oynayacağını vurguladı.
Örneğin bir kişinin bankada 3 milyon lirası bulunurken, ayrıca 2 milyon lira değerinde altını varsa ve bu altını bozdurup bankaya yatırmak isterse, banka bu paranın kaynağını sorgulayacak. Altının, araç satışının ya da gayrimenkul devrinin belgeyle ispatlanması gerekecek.
MASAK denetimiyle kara paraya sıkı takip
Kaynağı belgelendirilemeyen tutarların sisteme girmesine izin verilmeyecek. Bu süreç, MASAK denetimleriyle yürütülecek ve kara para aklama yöntemlerinin önüne geçilmesi hedeflenecek.
Burak Yakın, Türkiye’nin bu adımla birlikte altın ticaretinde uluslararası standartlara uygun, şeffaf ve izlenebilir bir yapıya geçeceğini ifade etti.
Sektör için yeni bir dönem başlıyor
KMTS’nin hayata geçmesiyle birlikte kuyumculuk sektöründe alışılmış birçok uygulama tarihe karışacak. Nakit işlemler, faturasız satışlar ve kaynağı belirsiz altın ticareti sona ererken; banka, fatura ve bandrol üçlüsü sektörün temel yapı taşları haline gelecek.
Yetkililer, bu dönüşümün kısa vadede alışkanlıkları zorlayabileceğini ancak orta ve uzun vadede hem sektörün güvenilirliğini artıracağını hem de tüketiciyi koruyacağını vurguluyor. Altın piyasasında yeni dönem, şeffaflık ve denetim ekseninde şekilleniyor.