Türkiye’de 2025 yılı itibarıyla yargı reformu ve infaz düzenlemesi gündemin en sıcak başlıklarından biri haline geldi. Kamuoyunda büyük bir merakla takip edilen af yasasıyla ilgili gelişmeler, özellikle cezaevlerinde bulunan hükümlüler ve aileleri tarafından yakından izleniyor. Peki, af yasası çıktı mı, 55 bin kişi tahliye edilecek mi, genel af var mı, ve Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ne dedi? İşte 10. Yargı Paketi çerçevesinde yaşanan son gelişmeler ve af beklentisine dair tüm detaylar.
10. Yargı Paketi 2025: Meclis’e Sunuldu Mu?
Adalet Bakanlığı’nın uzun süredir üzerinde çalıştığı 10. Yargı Paketi, 29 Mayıs 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, bu paketin mevcut yargı sisteminin daha etkin ve hızlı çalışmasını hedeflediğini belirterek, reform niteliğinde maddeler içerdiğini söyledi.
40 maddeden oluşan bu düzenleme, cezaların caydırıcılığı, infaz süreleri ve denetimli serbestlik koşullarında önemli değişiklikler öngörüyor. Ancak pakette “genel af” maddesi yer almıyor.
Bakan Yılmaz Tunç’tan Açıklama: Af Yasası Gündemde Mi?
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, infaz düzenlemesi ve af beklentileriyle ilgili kamuoyuna net açıklamalarda bulundu. Bakan Tunç, 55 bin kişinin affedileceği yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirtti. Özellikle televizyon ve sosyal medyada yayılan genel af söylentilerini reddeden Tunç, şu ifadeleri kullandı:
“Genel af ya da kapsamlı af düzenlemesi gündemimizde yok. 10. Yargı Paketi ile ceza infaz sisteminde adaletin tesisi ve cezasızlık algısının ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.”
Bu açıklamayla birlikte 2025 yılında genel bir af beklentisinin yersiz olduğu, ancak infaz sürelerinde esneklik sağlayacak bazı düzenlemelerin gündeme geleceği netleşmiş oldu.
55 Bin Kişi Tahliye Edilecek Mi?
Son günlerde medyada sıkça yer bulan “55 bin kişi tahliye olacak” iddialarıyla ilgili olarak Bakan Tunç’un açıklamaları oldukça net. Bu sayının Covid-19 izniyle dışarıda bulunan hükümlülerle ilgili geçmişte yapılan düzenlemelerden yola çıkarak ortaya atıldığı, ancak mevcut paketin böyle bir kapsam taşımadığı belirtildi.
“55 bin kişi tahliye olacak” yönündeki haberler gerçek dışı. Covid izninden faydalanan hükümlülerle ilgili bazı başvurular değerlendirilmekle birlikte, bu durum genel af kapsamında değerlendirilemez.
Dolayısıyla kamuoyundaki 55 bin kişinin bir anda serbest kalacağına dair beklenti, yasal ve siyasi zemin açısından karşılık bulmuyor.
Denetimli Serbestlikte Yeni Dönem: Cezanın 1/5'i Cezaevinde Yatılacak
-
Yargı Paketi’nde en dikkat çeken maddelerden biri, denetimli serbestlik süresinin yeniden düzenlenmesi oldu. Yeni düzenlemeye göre, denetimli serbestlikten faydalanmak isteyen hükümlülerin, cezalarının en az 1/5’ini cezaevinde geçirmeleri zorunlu hale getirilecek.
Bu değişiklikle birlikte, örneğin:
-
1 yıl ceza alan kişi en az 2,5 ay
-
6 ay ceza alan kişi yaklaşık 1 ay
-
3 ay ceza alan kişi 18 gün
-
1 ay ceza alan kişi ise 6 gün hapis yatmak zorunda olacak.
Bu uygulamanın amacı, toplumdaki cezasızlık algısını ortadan kaldırmak ve hukukun caydırıcılığını güçlendirmek.
Genel Af Değil, Kısmi Esneklik Gündemde
Her ne kadar 2025 yılı için “genel af” resmi olarak gündemde olmasa da, kısmi esneklik sağlayacak düzenlemeler üzerinde çalışmalar devam ediyor. Özellikle:
-
Hasta ve yaşlı hükümlüler
-
Gebeler
-
Çocuklu kadınlar
-
İyi hal gösteren mahkûmlar
için cezaevinde kalmadan farklı infaz yöntemleri gündeme gelebilecek. Bu kişiler, evde infaz, elektronik kelepçe ve belirli süreli gözetimli serbestlik gibi yöntemlerle cezalarını çekebilecek.
Hakimlere Yeni Takdir Yetkisi
Yeni pakette dikkat çeken bir diğer düzenleme, hakimlerin 2 yılın altındaki suçlarda takdir yetkisi kullanabilecek olmasıdır. Daha önce bu suçlarda genel olarak tutuklama kararı verilmiyordu. Ancak artık, suça eğilim, kamu düzenini bozma riski gibi gerekçelerle, hakim takdirine bağlı olarak tutuklama kararı verilebilecek.
Bu düzenleme, özellikle kamuoyunda infial yaratan küçük cezalı suçlarda yargının daha etkin hareket etmesini sağlayacak.
Ceza Alt Sınırları Yükseliyor
-
Yargı Paketi’nde bazı suçların ceza alt sınırlarının yükseltilmesi de öngörülüyor. Bu kapsamda şu suçlar daha ağır yaptırımlara tabi olacak:
-
Trafik suçları
-
Genel güvenliği kasten tehlikeye sokma
-
Meskun mahalde silah atma
-
Bilişim suçları
-
Telefonla dolandırıcılık
Ayrıca ehliyetlere el koyma süreleri uzatılacak, telefon hattı abonelikleri sınırlandırılabilecek. Bu sayede caydırıcılık artırılacak.
Covid İzni Düzenlemesi Genişleyecek mi?
Bakan Tunç’un açıklamalarına göre, Covid-19 pandemisi döneminde getirilen ve yaklaşık 100 bin kişiyi etkileyen tahliye düzenlemesi, adaletli bir infaz sistemi için yeniden değerlendirilebilir. Ancak bu düzenleme af olarak nitelendirilmiyor.
Bu düzenlemeye göre, 31 Temmuz 2023 tarihinden önce tahliye olan bazı hükümlüler için yeni değerlendirmeler yapılabilir. Fakat cezası kesinleşmemiş olanlar, geçmiş düzenlemeden yararlanamamıştı. Bu nedenle hak kayıplarını önleyecek sınırlı düzenlemeler masada olabilir.
2025 yılında “af yasası çıktı mı?” sorusuna net bir yanıt vermek gerekirse; hayır, genel af yasası Meclis’ten geçmedi ve gündemde değil. Ancak ceza infaz sisteminde birçok yapısal değişiklik içeren 10. Yargı Paketi Meclis’e sunuldu ve görüşmeler sürecine girildi.
Yeni düzenlemeler, toplumdaki cezasızlık algısını ortadan kaldırmayı, yargının işleyişini hızlandırmayı ve cezaevlerindeki yoğunluğu dengelemeyi amaçlıyor. 55 bin kişinin tahliyesi gibi iddialar ise resmi makamlarca yalanlandı ve gerçeği yansıtmıyor.
Af beklentisi olanlar için umut verici bir gelişme bulunmazken, infaz sürelerinde kısmi iyileştirmeler ve özel gruplara yönelik esnek uygulamalarla adalet sisteminde daha dengeli bir yapı hedefleniyor.