Bankalararası Kart Merkezi (BKM) üzerinden yürütülen yolsuzluk soruşturmasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın eski başkan yardımcısı Emrah Şener hakkında beklenmedik bir gelişme yaşandı. “Örgüt lideri” olarak suçlanan Şener, yalnızca bir ay cezaevinde kaldıktan sonra ev hapsi kararıyla tahliye edildi. Soruşturmanın diğer tutukluları ise halen cezaevinde bulunuyor.
HalkTV yazarı İsmail Saymaz’ın aktardığına göre tahliye kararı, soruşturmanın kapsamı ve iddiaların ağırlığı dikkate alındığında kamuoyunda şaşkınlık yarattı. Özellikle Merkez Bankası’nın kendi iç denetimiyle başlayan süreçte ortaya çıkan zarar, hem ekonomistlerin hem de hukukçuların dikkatle takip ettiği bir dosya haline gelmişti.
BKM’deki iki kritik ihaleye ilişkin usulsüzlük iddiaları
Soruşturma, BKM nezdinde 2023 yılında gerçekleştirilen bazı ihalelerde usulsüzlük yapıldığı şüphesi üzerine başlatıldı. Başsavcılığın açıklamasına göre iki kritik ihale mercek altına alındı:
Çipli Plastik Kart Alımı İhalesi ve Troy İçin Spesifikasyon ve Applet Yazılım Geliştirme İhalesi.
Bu ihalelerde usulsüzlük yapıldığı, süreçlerin mevzuata aykırı şekilde yürütüldüğü ve kamu zararı oluştuğu tespit edildi. Ayrıca “Boğaziçi Teknoloji Transfer Ofisi A.Ş.” ve “Be Bold Reklam Tasarım Yazılım Ticaret Limited Şirketi” üzerinden ihale yapılmadan hizmet alımı gerçekleştirildiği iddia edildi.
En dikkat çekici bölüm ise yurt dışında öğrenim gören bazı öğrencilere bilimsel araştırma yaptırılması karşılığında BKM’nin yemek kartları üzerinden ödeme yaptığı iddiasıydı. Bu yöntem, savcılık tarafından usulsüz harcama olarak değerlendirildi.
66 milyonun üzerinde kamu zararı tespit edildi
Merkez Bankası, iki ihalede toplam 66.224.448 TL kamu zararı olduğunu tespit etti. Bu rakam soruşturmanın ciddiyetini artırırken, tutuklamalar da bu tespitler doğrultusunda yapılmıştı.
Soruşturma kapsamında Emrah Şener, BKM eski genel müdürü Baran Aytaş ve beş kişi daha Ekim ayında tutuklandı. Aytaş, ifadesinde Şener’in baskısıyla bazı işlemleri yaptığını ileri sürmüş, Şener ise tüm suçlamaları reddetmişti.
Tahliye kararı kamuoyunda soru işaretleri yarattı
İddiaların ağırlığı, kamu zararının büyüklüğü ve tutuklular arasındaki konum farkı düşünüldüğünde Şener’in yalnızca bir ay sonra ev hapsine çıkarılması şaşkınlıkla karşılandı. Diğer sanıkların tutukluluğu devam ederken “örgüt lideri” olarak suçlanan kişinin serbest bırakılması, soruşturmanın ilerleyişine yönelik çeşitli yorumları beraberinde getirdi.
Adliye kulislerinde dosyanın gidişatının değişip değişmeyeceği ve diğer isimler için de benzer adımlar atılıp atılmayacağı tartışılıyor.
Usulsüzlükler Merkez Bankası denetiminde ortaya çıktı
Soruşturmanın başlangıcı da en az sonucu kadar dikkat çekici. BKM’deki şüpheli işlemler, Merkez Bankası’nın kendi iç denetim ekipleri tarafından fark edildi. Dosya, önce kurum içinde tartışıldı, ardından üst yönetime bildirildi.
Ekonomi kulislerinde konuşulanlara göre usulsüzlük iddiaları, dönemin Merkez Bankası Başkanı Gaye Erkan’a da iletilmişti. Ancak Erkan’ın bu bilgilendirmeye rağmen harekete geçmediği iddia ediliyor. Gaye Erkan’ın görevden ayrılmasının ardından yeni başkan Fatih Karahan’ın müfettişlerle yaptığı ilk görüşmelerde soruşturmayı resmen başlattığı ifade ediliyor.
Bu süreç, kurum içi denetim mekanizmasının işleyişi ve karar alma süreçlerine dair yeni tartışmaları da tetikledi.
Soruşturma devam ediyor, gözler yeni gelişmelerde
Emrah Şener’in ev hapsine alınması soruşturmanın yönünü değiştirmiş değil. Dosya geniş kapsamlı ve kamu zararının boyutu yüksek. Bu nedenle soruşturma sürecinin hem siyasi hem de mali etkiler yaratmaya devam etmesi bekleniyor.
Keşfedilen her yeni detay, BKM’deki ihalelerin nasıl yürütüldüğüne ve paranın hangi süreçlerde kaybolduğuna dair daha fazla ipucu sunuyor gibi görünüyor.