Piyasalarda bir süre önce yaşanan sahte dolar paniği büyük ölçüde geride kalsa da, 50 dolarlık banknotlara yönelik endişe hâlâ devam ediyor. Bazı banka ve döviz bürolarının 50 doları kabul etmemesi, vatandaşlarda “yeniden sahte dolar mı gündemde?” sorusunu beraberinde getiriyor. Ancak uzmanlara göre yaşanan sorun sahtecilikten çok, eski ve yeni baskı dolarlar arasındaki uygulama farkından kaynaklanıyor.
Yaklaşık bir yıl önce gündeme gelen sahte dolar iddialarının ardından özellikle 50 dolarlık banknotlar piyasada daha dikkatli incelenmeye başlanmıştı. Aradan geçen zamana rağmen bazı bankalar ve döviz büroları, bu banknotları almamayı ya da düşük bedelle kabul etmeyi sürdürüyor.
Döviz büroları neden temkinli davranıyor
Milliyet’in haberine göre döviz bürolarında çalışanlar, 50 dolarlık banknotlarla ilgili uygulamanın 2025 itibarıyla da devam ettiğini ifade ediyor. Sektör çalışanları, sahte çıkma riski gerekçesiyle temkinli davrandıklarını belirterek, bazı bankaların 50 dolar alımını durdurmasının kendilerini de bu yönde hareket etmeye ittiğini söylüyor.
Bu yaklaşım, özellikle elinde 50 dolarlık banknot bulunan vatandaşların bozdurma işlemlerinde sorun yaşamasına neden oluyor. Aynı banknotun bir kurumda kabul edilip başka bir yerde reddedilmesi ise piyasadaki belirsizliği artırıyor.
ATM’lerde farklı uygulamalar kafa karıştırıyor
Yaklaşık bir yıl önce birçok bankanın ATM’leri 50 dolarlık banknotları kabul etmezken, bugün tabloda net bir birliktelik yok. Bazı bankaların hâlâ bu banknotları almadığı görülürken, bazı ATM’lerin 50 dolar yatırılmasına izin verdiği dikkat çekiyor.
Bu farklı uygulamalar, vatandaşların hangi banknotun geçerli olduğu konusunda tereddüt yaşamasına yol açıyor. Aynı değerdeki bir banknotun bankadan bankaya değişen muamele görmesi, sorunun kaynağına dair soru işaretlerini artırıyor.
“Sahtecilik yöntemleri de gelişiyor”
Döviz bürosu çalışanları, para sayma makinelerine düzenli olarak yazılım güncellemeleri geldiğini ancak sahtecilik yöntemlerinin de buna paralel geliştiğini dile getiriyor. Yeni üretilen sahte banknotların bazı makinelerden geçebildiği, bu nedenle çalışanların daha dikkatli olmak zorunda kaldığı ifade ediliyor.
Bu durum, sahtecilik endişesinin tamamen ortadan kalkmadığını gösterse de uzmanlar mevcut 50 dolar sorununun esas nedeninin bu olmadığını vurguluyor.
Uzman görüşü: Sorun sahte değil, baskı farkı
Altın ve Para Piyasaları Uzmanı, aynı zamanda İMKUSAD Başkan Yardımcısı Mehmet Ali Yıldırımtürk, konunun sahte dolar iddialarıyla ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Yıldırımtürk’e göre sorun, dolaşımdaki eski ve yeni baskı dolarlar arasındaki farktan kaynaklanıyor.
Yıldırımtürk, eski baskı dolarların renginin daha açık olduğunu ve yeni basımlarda bulunan filigran gibi güvenlik unsurlarını taşımadığını hatırlatıyor. Bankaların genellikle yeni basım, filigranlı banknotları tercih ettiğini belirten Yıldırımtürk, eski baskı dolarların ise tedavülden kalkmadığını vurguluyor.
“Bu banknotlar sahte değil”
“Burada sorun bankalarda ya da vatandaşta değil” diyen Yıldırımtürk, eski basım 50 dolarlık banknotların sahte olmadığının altını çiziyor. Bu paraların yurt dışında da geçerli olduğunu ifade eden Yıldırımtürk, geçmişte 100 dolarlık banknotlarda da benzer uygulamaların yaşandığını hatırlatıyor.
Bankaların eski baskı dolarları almaması, döviz bürolarını da temkinli davranmaya itiyor. Uzmanlara göre yaşanan tablo, yeni para basımlarıyla birlikte piyasada oluşan geçici bir uyumsuzluktan kaynaklanıyor ve sahtecilik paniğiyle karıştırılmaması gerekiyor.