Pasifik Okyanusu’nda güçlenmeye devam eden El Niño, 2026’nın son ayları ve 2027 yılı için küresel hava koşullarına ilişkin endişeleri artırdı. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne (NOAA) göre mevcut El Niño’nun Kuzey Yarımküre’de sonbahar ve kış döneminde “çok güçlü” seviyeye ulaşma ihtimali yüzde 90’ın üzerinde bulunuyor. NOAA ayrıca ekim-aralık döneminde olayın 1950’den bu yana kaydedilen El Niño’ların tamamını aşabilecek tarihi bir seviyeye ulaşma olasılığını yüzde 69 olarak hesaplıyor.
İngiltere Meteoroloji Kurumu da mevcut El Niño’nun kayıtlardaki en güçlü olaylardan biri olabileceği değerlendirmesinde bulunuyor. El Niño’nun küresel sıcaklıklara etkisinin gecikmeli hissedilmesi nedeniyle bilim insanlarının dikkati özellikle 2027’ye çevrilmiş durumda. Met Office, El Niño’dan kalan ısının 2027’yi küresel ölçüm serisindeki en sıcak yıl yapabileceğini bildiriyor.
El Niño nedir
El Niño, ekvatoral Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerinde seyretmesiyle ortaya çıkan doğal iklim döngüsünün sıcak evresini ifade ediyor. El Niño ve karşıt evresi La Niña, El Niño-Güney Salınımı olarak bilinen ENSO sisteminin parçalarını oluşturuyor.
Normal koşullarda doğudan batıya doğru esen alize rüzgârları sıcak okyanus suyunu Pasifik’in batı kesimlerinde topluyor. Bu rüzgârların zayıflamasıyla sıcak su doğuya doğru yayılıyor ve okyanus-atmosfer sistemi değişiyor. Ortaya çıkan değişiklik, Pasifik’le sınırlı kalmayarak yağış, sıcaklık ve atmosfer dolaşımı üzerinden dünyanın farklı bölgelerinde etkili olabiliyor.
El Niño hızla güçleniyor
NOAA’nın 13 Ağustos 2026 tarihli değerlendirmesine göre El Niño son bir ay içerisinde belirgin şekilde güçlendi. Temmuz ayında Niño 3.4 bölgesindeki aylık sıcaklık anomalisi +1,4 derece, daha doğudaki Niño 1+2 bölgesinde ise +2,9 derece olarak ölçüldü.
NOAA’nın kullandığı modeller, El Niño’nun yıl sonuna kadar güçlenmeye devam edeceğini gösteriyor. Kuzey Yarımküre’nin sonbahar ve kış döneminde “çok güçlü” bir El Niño yaşanması ihtimali yüzde 90’ın üzerinde bulunurken, ekim-aralık döneminde RONI değerinin +2,5 derece veya üzerine çıkması ve 1950’den bu yana kaydedilen olayları aşması olasılığı yüzde 69 olarak veriliyor.
Kayıtlardaki en güçlü El Niño olabilir
NOAA’nın yüzde 69’luk tahmini gerçekleşirse mevcut olay, kurumun 1950’ye kadar uzanan veri setinde tarihi bir seviyeye ulaşacak. Ancak bu henüz gerçekleşmiş bir rekor değil; mevcut veriler güçlü bir El Niño’nun geliştiğini, rekor ihtimalinin ise tahmine dayandığını gösteriyor.
NOAA’ya bağlı Geophysical Fluid Dynamics Laboratory tarafından ağustos ayında yayımlanan deneysel tahminlerde de 30 model senaryosunun tamamı mevcut El Niño’nun tarihi kayıtlardaki en güçlü olaylarla yarışabilecek seviyeye ulaşacağını gösterdi. Olayın ekim 2026 ile ocak 2027 arasında zirve yapması bekleniyor.
2027 neden kritik görülüyor
El Niño’nun küresel ortalama sıcaklık üzerindeki etkisi okyanustaki sıcaklık zirvesinden bir süre sonra belirginleşebiliyor. Bu nedenle güçlü El Niño’nun en büyük küresel sıcaklık etkisinin 2027 yılında görülmesi bekleniyor.
Met Office’in değerlendirmesine göre 2026’nın sonlarında gelişen El Niño, 2027’nin yeni küresel sıcaklık rekoruna ulaşma ihtimalini yükseltiyor. Kurum ayrıca 2026-2030 dönemindeki yıllardan en az birinin 2024’ü geçerek kayıtlardaki en sıcak yıl olma ihtimalini yüzde 86 olarak hesaplıyor.
2027 için 1,76 derece tahmini
İklim bilimci Zeke Hausfather’ın yaptığı hesaplamaya göre güçlü El Niño ve insan kaynaklı iklim değişikliğinin birleşmesi halinde 2027 küresel ortalama sıcaklığı sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,76 derece üzerine çıkabilir. Hausfather’ın analizinde 2027’nin kayıtlardaki en sıcak yıl olması ihtimali yaklaşık yüzde 95 olarak hesaplandı.
Bu tahmin gerçekleşirse sıcaklık, son yıllardaki uzun vadeli ısınma eğiliminin yaklaşık 0,29 derece üzerinde olacak. Bununla birlikte söz konusu rakam resmi bir kesin tahmin değil; iklim modellerine ve mevcut El Niño’nun ne kadar güçleneceğine bağlı bir senaryo niteliği taşıyor.
Aşırı hava olayları artabilir
Güçlü El Niño olayları dünyanın her bölgesini aynı biçimde etkilemiyor. Bazı bölgelerde yağış ve sel riskinin artması, bazı bölgelerde ise kuraklık ve yüksek sıcaklıkların daha belirgin hale gelmesi beklenebiliyor.
Anadolu Ajansı’nın NOAA verilerinden derlediği değerlendirmeye göre El Niño dönemlerinde Peru ve Ekvador’da daha yoğun yağışlar, Güney Afrika, Endonezya ve Avustralya’nın bazı kesimlerinde kuraklık, Hindistan’da ise muson yağışlarının zayıflaması gibi tipik etkiler görülebiliyor. Ancak NOAA, güçlü bir El Niño’nun belirli bir bölgede kesin olarak belirli bir hava olayına yol açacağı anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor.
İklim değişikliği El Niño’nun etkisini büyütüyor
El Niño doğal bir iklim olayı olmasına rağmen günümüzde daha sıcak bir atmosfer ve okyanus sistemi üzerinde gerçekleşiyor. İnsan kaynaklı sera gazı emisyonlarının oluşturduğu uzun vadeli küresel ısınma, El Niño’nun geçici sıcaklık artışıyla üst üste geldiğinde yeni sıcaklık rekorlarının kırılması kolaylaşıyor.
Met Office, geçmişte güçlü El Niño yıllarının küresel sıcaklıklarda yaklaşık 0,2 derecelik geçici artış oluşturabildiğine dikkat çekiyor. Ancak günümüzde başlangıç seviyesi geçmişe göre daha sıcak olduğu için benzer büyüklükteki bir El Niño’nun küresel sıcaklık üzerindeki toplam sonucu daha yüksek olabiliyor.
2026 da en sıcak yıllar arasında
NOAA’nın Temmuz 2026 küresel iklim değerlendirmesine göre yılın ilk yedi ayında dünya ortalama yüzey sıcaklığı kayıtlardaki üçüncü en yüksek seviyede gerçekleşti. Kurum, 2026’nın yıl sonunda en sıcak beş yıl arasında yer almasının çok yüksek ihtimal olduğunu bildiriyor.
El Niño’nun yılın geri kalanında güçlenmesi halinde 2026’nın sıcaklık sıralamasının daha da yükselmesi mümkün. Bununla birlikte bilim insanlarının asıl dikkat çektiği dönem, okyanustaki El Niño etkisinin atmosferde daha güçlü hissedilmesinin beklendiği 2027 yılı.