Sözcü Gazetesi’nin haberine göre, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen “sahte diploma” soruşturması Türkiye gündemini sarsarken, skandala ilişkin çarpıcı detaylar gün yüzüne çıkıyor. Derin internet olarak bilinen “Deep Web” üzerinden diplomaların e-Devlet sisteminde görünecek şekilde satıldığı ortaya çıktı. Söz konusu belgelerin yalnızca sahte diploma ile sınırlı kalmadığı, gri pasaport, ehliyet ve dil sınavı puanı gibi çok sayıda yasal belgenin de bu karanlık ağ üzerinden pazarlanmakta olduğu belirlendi.
Soruşturma kapsamında bugüne kadar 199 şüpheli hakkında işlem yapıldı. Aralarında kamu görevlilerinin de bulunduğu 37 kişi tutuklanarak cezaevine gönderildi. Gelişmelerin ardından kamuoyunda sahte diploma üretim ve dağıtım süreçlerine dair endişeler artarken, dolandırıcıların kullandığı yöntemlerin teknik boyutu da tartışma konusu oldu.
Deep Web üzerinden diploma pazarı: Teslimat vaadiyle 1000 dolarlık satış
Sözcü’nün ulaştığı bilgilere göre sahte diploma satışlarının büyük bölümü, sıradan internet kullanıcılarının erişemediği ve arama motorlarının indekslemediği Deep Web platformları üzerinden gerçekleştiriliyor. Tor Browser üzerinden erişilen bu sitelerde, sahte belgeler adeta bir e-ticaret sitesi mantığıyla, kullanıcı yorumları ve satıcı puanlamalarıyla birlikte sunuluyor.
Normalde 1500 dolara satıldığı belirtilen diplomaların, Türkiye’de yürütülen operasyonlar sonrası “kampanya” yapılarak 1000 dolara çekildiği, teslimat süresinin ise ödeme sonrası 30 gün olduğu ifade ediliyor. Satıcılar, diplomaların orijinal olduğunu, e-Devlet ve YÖK veri tabanlarında görüntülenebileceğini iddia ediyor.
Ödemeler izlenemeyen Monero ile yapılıyor
Satışlarda iz bırakmayan kripto para birimi Monero (XMR) kullanılıyor. Bitcoin ve Ethereum gibi popüler kripto paraların aksine, Monero transferleri anonim gerçekleşiyor ve herhangi bir izlenebilir işlem kaydı bırakmıyor. Bu nedenle Monero, Deep Web üzerindeki yasa dışı işlemlerde yaygın olarak kullanılıyor.
Dünyanın en büyük kripto borsalarından Binance, Monero’yu Eylül 2024 itibarıyla platformdan kaldırmış olsa da, bu para birimi hâlâ yasa dışı ticarette aktif şekilde tercih ediliyor. Türkiye’deki soruşturmanın ardından bile satışların sürmesi, çetenin uluslararası bağlantıları olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
Sahte belgeler e-Devlet’te nasıl görünür hale geliyor?
Haberde, dolandırıcı çetenin yalnızca belge basımı yapmadığı, aynı zamanda devlet sistemlerine sızarak bu belgeleri resmi kayıtlara işlediği de öne sürülüyor. Satıcılar, ilanlarında verdikleri belgelerin üniversite otomasyon sistemlerinde, transkriptlerde, YÖK veri tabanında ve e-Devlet ekranında sorunsuz şekilde çıktığını belirtiyor.
Bu iddialar, sahte diploma alarak kamuda görev alan kişi sayısına ilişkin soru işaretlerini artırırken, devlet kurumlarının dijital güvenlik açıklarını da yeniden gündeme taşıdı. Denetimlerin yetersiz olması ve sahteciliğin tespit edilememesi, kamuoyunda tepkilere yol açtı.
Satıcıdan skandal ilan: “Cesaret edersen kazanırsın”
Söz konusu Deep Web ilanlarında yer alan açıklamalar da dikkat çekici. Satıcının ilan açıklamasında yer verdiği ifadeler şu şekilde:
"Türkiye’de zannedilenin aksine diplomalarda denetimler yok denecek kadar azdır. Bazıları fark edilse dahi hiçbir şey yapılamıyor.
Verdiğimiz diplomalar kesinlikle klon değildir. İmzasından bandrolüne kadar birebir orijinal diplomalardır.
Üniversitelerin öğrenci bilgi sisteminde, transkriptlerde, YÖK veri tabanında ve e-devlet sorgulamalarında çıkar.
Denetim yapılsa dahi tarafınız adına hiçbir problem yaşanmaz.
Kısayoldan başarı ve zenginlik için tek ihtiyacınız cesarettir."
Bu açıklamalar, çetenin kendine olan güvenini ve sistemin denetim açıklarını nasıl kullandığını gözler önüne seriyor.
Diplomayla sınırlı değil: Pasaport, sınav puanı ve çalıntı ürünler de satışta
Sözcü'nün haberinde yer alan bir diğer çarpıcı detay ise platformda sadece diploma değil, gri pasaport, sahte ehliyet, yabancı dil sınav puanı düzenlemesi ve çalıntı elektronik ürünlerin de satışta olması. Hatta bu ürünler “onaylı satıcılar” tarafından yarı fiyatına pazarlanıyor.
Bu durum, Deep Web’deki organize suç ağının kapsamının yalnızca eğitim belgeleriyle sınırlı olmadığını, çok daha geniş bir suç yelpazesine hizmet ettiğini ortaya koyuyor.
Soruşturmada yeni isimler mercek altında
Soruşturmanın kapsamı genişletilirken, siyaset, iş dünyası ve medya camiasından bazı isimlerin diplomalarının da incelemeye alındığı öğrenildi. Elde edilen bulgular doğrultusunda yeni tutuklamaların gelebileceği ve sistem açıklarının kapatılmasına yönelik adımlar atılacağı ifade ediliyor.
Yetkililer, vatandaşları sahte belge dolandırıcılığına karşı uyarırken, sahte diploma ya da belge sunan kişilerin tespit edilmesi halinde ağır cezai yaptırımların uygulanacağını belirtiyor. E-Devlet ve YÖK sistemlerinde yapılan her sorgulamanın dijital kayıt altına alındığını ve sistem içi sahtecilik girişimlerinin adli takip altında olduğunu da vurguluyorlar.